900 dagen overleven in een hel

Propaganda verdringt nog steeds de gruwelijke waarheid

 

Op dinsdag 21 en woensdag 22 februari vertoont de Filmfoyer de indrukwekkende documentaire 900 dagen. Regisseur Jessica Gorter gaat op indrukwekkende wijze in op het beleg van Leningrad tijdens de Tweede Wereldoorlog. Is het beter de gruwelijke waarheid te erkennen of de troost van een mythe te omarmen? De film won de prijs voor Beste Nederlandse Documentaire tijdens IDFA 2011.

 

Op dinsdag 21 februari is Jessica Gorter zelf aanwezig bij de vertoning. Zij beantwoordt dan graag alle vragen van het publiek over haar film.

 

Negenhonderd dagen lang werd Leningrad tijdens de Tweede Wereldoorlog belegerd door Duitse troepen. De drie miljoen inwoners van de stad zaten als ratten in de val. In de bittere winterkou aten mensen lijm, schoenzolen, katten en soms zelfs hun medemensen. Na 900 dagen waren een miljoen mensen gestorven. Dit alles vond plaats in een land waar propaganda belangrijker was dan de waarheid. De overlevenden mochten decennialang niet spreken over wat hen was overkomen, om de heroïsche mythe van het 'land van overwinnaars' niet te ondermijnen. En met Poetin aan de macht wordt deze mythe weer nieuw leven ingeblazen. Wat begint als een film over persoonlijke getuigenissen van het beleg van Leningrad, verandert geleidelijk in een epos over hoe censuur, propaganda en angst greep krijgen op herinneringen. Een worsteling die tot op de dag van vandaag voortduurt.

 

Pijnlijk en onbegrijpelijk

Jessica Gorter werd gegrepen door Rusland vanwege haar ongerijmdheden, contrasten, onvoorspelbare emoties en woelige geschiedenis. Zij was bezig met een portret van Sint Petersburg, toen zij de 90-jarige Jelena Jakovlevna ontmoette, die het beleg van Leningrad overleefde. De vrouw vertrouwde haar een herinnering uit die tijd toe, die zich in haar geheugen vastzette. De vrouw was een deur binnengegaan, waar ze een hele familie om de tafel zag zitten, stil als wassen beelden. Toen begreep ze het: ze waren letterlijk verhongerd en doodgevroren... Ondanks haar 90 jaar had ze dit nog niet eerder aan iemand toevertrouwd. Wel liep ze ieder jaar trots mee in de parades, waarin ze samen met andere overlevenden werd toegejuicht als held en overwinnaar van de strijd tegen Nazi Duitsland. Alsof ze persoonlijk de Duitsers had verslagen in plaats van net niet van de honger te zijn omgekomen in een bezette stad. Het contrast tussen de openbare heldenrol die haar werd toegemeten en haar persoonlijke geschiedenis vond Gorter zo pijnlijk en onbegrijpelijk, dat ze besloot er een documentaire over te maken.

 

900 dagen is te zien op dinsdag 21 februari en woensdag 22 februari om 20.00 uur in de Filmfoyer. Dinsdag 21 februari zal regisseur Jessica Gorter bij de vertoning aanwezig zijn. Kom zo dus nog meer te weten over deze bijzondere film. Kaarten zijn te reserveren via InfoService & Tickets (013 543 22 20) en kosten €7,50, met CJP-pas of collegekaart €5,50 en met Filmfoyerpas €6,-.